Uitgangspunten voor een Europese Federatie

Strategische Opties

December 2014

Robert Verschooten
voorzitter Europees Studie- en Informatiecentrum (ESIC), vzw, Antwerpen (België)
politiek adviseur UEF-België
www.europadebat.be

mmv

Leo Klinkers, directeur Klinkers Public Policy Consultants (KPPC)
en
Herbert Tombeur, zaakvoerder Tombeur Training & Consulting (TTC),
co-auteurs van de European Federalist Papers
www.europeanfederalistpapers.eu

Het Europese niveau zal democratisch functioneren, want belangrijke beslissingen zullen niet alleen worden genomen, ze zullen democratisch legitiem zijn. Geen effectief en correct bestuur van Europa zonder een democratische bestuursvorm. Federalisme is zulk systeem, dat van onderuit werkt, hetgeen controle en evenwicht in en tussen de verschillende machtscentra inhoudt. Federalisme staat voor het delen van gewaarborgde macht of soevereiniteit.

In een Europese Federatie worden de belangen op Europees, nationaal en sub-nationaal niveau strikt gescheiden. Politieke mandatarissen mogen het mandaat van de kiezer voor slechts één beleidsniveau aanvaarden. De scheiding van verantwoordelijkheid en bevoegdheid betekent een verbod op het combineren van mandaten, zeker wanneer uitvoering en toezicht samenvallen.

De Europese Federatie is soeverein in de uitoefening van de haar toegewezen bevoegdheden. Haar Lidstaten blijven eveneens soeverein in de uitoefening van hun bevoegdheden. In deze Federatie zijn de relaties tussen de verschillende beleidslagen evenwichtig en transparant. Die relaties bevorderen de complementariteit en de effectiviteit. Eenheid in verscheidenheid versterkt Europa en is een kenmerk van de Europese identiteit.

De meerwaarde van de uitoefening van bevoegdheden door een bepaald beleidsniveau moet worden aangetoond. Alleen een waarlijk democratische Europese Federatie kan hierop antwoorden. Zij doet dit o.m. door een evenwichtige en homogene aansprakelijkheid- en bevoegdheidsverdeling.

Daarom moet er een Europees publieke ruimte zijn waarin het algemeen belang wordt behartigd en een effectieve Europese solidariteit zichtbaar is voor de burgers. In een gemeenschappelijke publieke ruimte zal het gevoel van een tegenstrijdige loyaliteit ten aanzien van het simultane nationale en Europese burgerschap verdwijnen.

Een Europese Federatie heeft een effectief bestuur waarin taken en middelen overeenstemmen met de gestelde doelen en met een democratisch systeem, dat steunt op volkssoevereiniteit, verantwoordelijkheid en legitimering.

In deze publieke ruimte is er een directe relatie tussen burgers, overheid en beleidsvoerders. Met de verwachtingen van de bevolking wordt rekening gehouden, namelijk door medebeslissingsrecht, inspraak, informatie en een effectieve en aanspreekbare overheid.

De aanwezigheid van verschillende beleidsniveaus vergt een aangepaste overlegstructuur die de onderlinge complementariteit en specificiteit organiseert en valoriseert.